حرف آخر تامز هاردور (Tom’s Hardware Verdict)
کارت گرافیک Nvidia GeForce RTX 5070 Founders Edition روی کاغذ با ۲۰٪ عملکرد بالاتر نسبت به نسل قبل و قیمت پیشنهادی ۵۴۹ دلاری، عالی به نظر میرسد. این یک ارتقاء خوب است، اما نمیتوانیم نگران این موضوع نباشیم که موجودی آن در خردهفروشیها به همان اندازه محدود خواهد بود که در سایر عرضههای پردازندههای گرافیکی Blackwell دیدیم. این یعنی قیمت احتمالاً برای چند ماه اول (و شاید حتی بیشتر) به شدت بالاتر خواهد رفت.
معرفی کارت گرافیک Nvidia GeForce RTX 5070 Founders Edition
کارت گرافیک Nvidia GeForce RTX 5070 Founders Edition وظیفه سنگینی برای پر کردن یک شکاف بزرگ در بازار کارتهای گرافیک بر عهده دارد. به عنوان اولین محصول واقعاً میانرده (mainstream) از سری پردازندههای گرافیکی Blackwell RTX 50، این کارت جایگزین نسخه تخفیفخورده RTX 4070 Founders Edition با همان قیمت اسمی ۵۴۹ دلار میشود. این کارت همچنین دارای همان ۱۲ گیگابایت حافظه VRAM و تقریباً همان تعداد پردازندههای جریانی (SMs) – ۴۸ در مقابل ۴۶ – است، اما با ویژگیهای جدید و قدرتمند معماری Blackwell همراه شده است.
روی کاغذ، دریافت یک کارت گرافیک سریعتر با ویژگیهای جدید و با پول کمتر، باید این مدل را به یکی از بهترین کارتهای گرافیک تبدیل کند، اما نگرانیهای جدی در این میان وجود دارد.
بزرگترین مشکل: موجودی و قیمتگذاری در سایه هوش مصنوعی
بزرگترین مشکل بدون شک به موجودی در خردهفروشیها و قیمتگذاری مربوط میشود. ما دیدهایم که تقریباً تمام کارتهای گرافیک عرضهشده در چند ماه گذشته، فوراً به فروش رفتهاند. از کارت ۲۴۹ دلاری Arc B580 اینتل گرفته تا کارت ۱۹۹۹ دلاری RTX 5090، در حالی که RTX 5080 و RTX 5070 Ti این بازه را پر میکنند، قیمتهای پیشنهادی اولیه (MSRP) عملاً وجود خارجی نداشتهاند. این وضعیت بسیار شبیه به سال ۲۰۲۱ است، با این تفاوت که این بار کمبود ناشی از استخراج رمزارزها نیست، بلکه ناشی از تقاضای سیریناپذیر برای پردازندههای گرافیکی در حوزه هوش مصنوعی (AI) است.
انویدیا به تازگی درآمد رکوردشکن ۱۳۰ میلیارد دلاری برای سال مالی ۲۰۲۵ را گزارش داد که بیش از دو برابر درآمد سال ۲۰۲۴ است. تقریباً تمام این رشد از بخش هوش مصنوعی و مراکز داده حاصل شده که ۸۸٪ از درآمد ناخالص را به خود اختصاص داده است. بخش گیمینگ با تنها ۸.۷٪ از کل درآمد، در جایگاه دوم با فاصله بسیار زیاد قرار دارد. انویدیا مدتی است که اعلام کرده دیگر یک شرکت عمدتاً گیمینگ نیست و هیچجا این موضوع به اندازه گزارشهای مالی آن آشکار نیست.
با تقاضای عظیم از سوی بخش هوش مصنوعی و ویفرهای محدود ۵ نانومتری از سوی شرکت TSMC، منطق اقتصادی ساده نشان میدهد که در حال حاضر تولید محصولات برای مراکز داده و هوش مصنوعی بسیار سودآورتر از تولید کارتهای گرافیک برای مصرفکنندگان است. این بدان معناست که عرضه کارتهای گیمینگ احتمالاً به هیچ وجه برای پاسخگویی به تقاضا کافی نخواهد بود و چشمانداز کارتهای گرافیک با قیمت مناسب، تیره و تار به نظر میرسد.
معماری Blackwell و DLSS 4: جادوی اصلی در کجاست؟
شاید بپرسید چرا با وجود تغییرات اندک در تعداد هستهها، عملکرد تا این حد بهتر شده است؟ پاسخ در معماری Blackwell و فناوریهای نرمافزاری جدید نهفته است:
- هستههای RT نسل جدید: معماری Blackwell تعداد تقاطعهای پرتو/مثلث (ray/triangle intersections) را در هر کلاک برای هستههای RT دو برابر میکند. این به معنای عملکرد بسیار بهتر در رهگیری پرتو (Ray Tracing) است.
- هستههای Tensor با پشتیبانی از FP4: هستههای تنسور جدید از فرمتهای عددی جدیدی مانند FP4 پشتیبانی میکنند که به آنها اجازه میدهد محاسبات هوش مصنوعی (مانند DLSS) را با سرعت بسیار بیشتری انجام دهند. این موضوع در TFLOPS FP16/FP4 در جدول مشخصات مشهود است.
- DLSS 4 و MFG: این کارت از نسل جدید DLSS و فناوری MFG (احتمالاً Motion Flow Generation) بهره میبرد که میتواند با تولید فریمهای میانی، نرخ فریم را به شدت افزایش دهد، حتی اگر کمی تأخیر ورودی (input latency) را افزایش دهد.
جدول مشخصات فنی: RTX 5070 در مقابل نسلهای قبل و رقیب
برای درک بهتر جایگاه این کارت، بیایید نگاهی به جدول مشخصات فنی آن در مقایسه با RTX 4070، RTX 3070 و رقیب آیندهاش یعنی RX 9070 از AMD بیندازیم.
| کارت گرافیک | RTX 5070 | RTX 4070 | RTX 3070 | RX 9070 |
|---|---|---|---|---|
| معماری | GB205 | AD104 | GA104 | Navi 48 |
| فناوری ساخت (لیتوگرافی) | TSMC 4N | TSMC 4N | Samsung 8N | TSMC N4P |
| تعداد ترانزیستور (میلیارد) | 31 | 32 | 17.4 | 53.9 |
| اندازه تراشه (mm^2) | 263 | 294.5 | 392.5 | 356.5 |
| واحد SM / CU | 48 | 46 | 46 | 56 |
| هستههای سایهزن (ALUs) | 6144 | 5888 | 5888 | 3584 |
| هستههای تنسور / هوش مصنوعی | 192 | 184 | 184 | 112 |
| هستههای رهگیری پرتو (Ray Tracing) | 48 | 46 | 46 | 56 |
| کلاک بوست (MHz) | 2512 | 2475 | 1725 | 2520 |
| سرعت حافظه (Gbps) | 28 | 21 | 14 | 20 |
| حجم حافظه (GB) | 12 | 12 | 8 | 16 |
| رابط حافظه (Bus Width) | 192-bit | 192-bit | 256-bit | 256-bit |
| کش L2 / Infinity Cache (MB) | 48 | 36 | 4 | 64 |
| توان پردازشی FP32 (TFLOPS) | 30.9 | 29.1 | 20.3 | 36.1 |
| توان پردازشی AI (TFLOPS FP16/FP4) | 247 (988) | 233 (466) | 163 | 289 (1156) |
| پهنای باند حافظه (GB/s) | 672 | 504 | 448 | 640 |
| توان مصرفی (TBP – وات) | 250 | 200 | 220 | 220 |
| تاریخ عرضه | فوریه ۲۰۲۵ | آوریل ۲۰۲۳ | اکتبر ۲۰۲۰ | مارس ۲۰۲۵ |
| قیمت اولیه (MSRP) | $549 | $599 | $499 | $549 |
تحلیل عملکرد و پتانسیل
مشخصات روی کاغذ لزوماً تمام داستان را بیان نمیکنند. کارت RTX 5070 دارای توان محاسباتی نظری ۳۰.۹ ترافلاپس در FP32 است که در مقایسه با ۲۹.۱ ترافلاپس در RTX 4070، تنها ۶.۲٪ افزایش را نشان میدهد. توان مصرفی (TGP) نیز از ۲۰۰ وات به ۲۵۰ وات افزایش یافته، اما در کنار آن، پهنای باند حافظه به لطف استفاده از حافظه GDDR7، یک جهش ۳۳ درصدی قابل توجه داشته است.
بنابراین، در تئوری، RTX 5070 باید برای بارهای کاری “عادی” (یعنی مواردی که از پشتیبانی FP4 یا MFG استفاده نمیکنند) بین ۶٪ تا ۳۳٪ سریعتر از نسل قبلی خود باشد. در عمل، برای اکثر بازیها، این افزایش عملکرد به سمت انتهای بالای این محدوده میل میکند.
قدرت محاسباتی هوش مصنوعی به طور بالقوه به نفع RTX 5070 است، اما تنها در صورتی که پشتیبانی از FP4 را در نظر بگیریم. این کارت تا ۹۸۸ ترافلاپس توان محاسباتی FP4 دارد که بیش از دو برابر ۴۶۶ ترافلاپس FP8 در کارت 4070 است. این افزایش عظیم، پتانسیل فناوری DLSS 4 را برای آینده نشان میدهد.
در مقایسه با کارت قدیمیتر RTX 3070، کارت RTX 5070 به طور طبیعی پیشرفت بسیار بزرگتری را ارائه میدهد، با حدود ۵۰٪ توان محاسباتی نظری بیشتر و تا ۶ برابر توان محاسباتی هوش مصنوعی بالاتر.
جمعبندی نهایی: RTX 5070 برای چه کسانی مناسب است؟
با در نظر گرفتن تمام جوانب، کارت گرافیک RTX 5070 یک محصول پیچیده است. عملکرد آن یک گام محکم رو به جلوست، اما وضعیت بازار خرید آن را به یک قمار تبدیل کرده است.
- اگر گیمر 1440p هستید و از سری RTX 20 یا قدیمیتر استفاده میکنید: این کارت یک ارتقاء عظیم و کاملاً محسوس برای شما خواهد بود، اگر بتوانید آن را با قیمتی نزدیک به MSRP پیدا کنید.
- اگر صاحب کارت RTX 3070 یا 3080 هستید: افزایش عملکرد قابل توجه است، اما شاید بهتر باشد منتظر بمانید تا قیمتها به ثبات برسند.
- اگر صاحب کارت RTX 4070 هستید: ارتقاء به این کارت احتمالاً منطقی نیست، مگر اینکه به شدت به آخرین فناوریهای رهگیری پرتو یا DLSS 4 نیاز داشته باشید.
مهمترین نکته این است که باید برای قیمتهای بسیار بالاتر از ۵۴۹ دلار آماده باشید. رقیب اصلی آن، یعنی سری RX 9070 از AMD نیز با مشکلات مشابهی در عرضه مواجه خواهد شد. در نهایت، شاید بزرگترین رقیب RTX 5070، خود بازار و کمبود موجودی باشد.
